Krachtvoer voor tuinvogels

Vogels voeren wordt niet langer als een daad tegen de natuur beschouwd. Integendeel. 'Het natuurlijke voedselaanbod is erg beperkt; de meeste bessen zijn op en er zijn amper nog insecten. Terwijl vogels door de koude net meer energie nodig hebben om zich zelf warm en gezond te houden', zegt Wim Van Den Bossche van Natuurpunt vzw. En zo staat het ook te lezen op de website van Vogelbescherming Vlaanderen.

Vogels komen het voer zoeken waar het zich bevindt. Tot dicht bij de woning. Vandaar de raad om de voederplek zodanig in te planten dat ze vanuit de woning te zien is. Onvoorstelbaar hoeveel vogels al snel na enkele dagen, soms zelfs uren, de voederplek ontdekken. De tuinvogeltelling van Natuurpunt leert dat mussen, Turkse tortel, vink, koolmees en merel het talrijkst zullen zijn. Maar ook pimpelmees, heggenmus en roodborst laten zich regelmatig zien. Winterkoninkje is eerder zeldzaam.

Passend menu

Om een grote verscheidenheid aan vogels aan te trekken, is gepaste voeding en meer nog een gepaste 'tafel' belangrijk. Zo prefereren koolmees en pimpelmees vetbollen en slingers ongebrande en ongezouten pinda's die zijn opgehangen in bomen en struiken, maar ze lusten ook vogelzaad en zonnebloempitten geserveerd op een voedertafel of in een voedersilo. Huismus, ringmus, sijs, vink en groenling hebben het liefst gemengd zaad of zonnebloempitten en etensresten die ze wegpikken uit een voederbuis of van de voedertafel en de grond.

Merel en zanglijster blijven lieve op de grond en nemen vrede met restjes brood, kaas, fruit. Ook winterkoninkje, heggenmus en roodborstje scharrelen graag op de grond. Geef hen universeel voer of een voer waar gedroogde insecten aan werden toegevoegd.

Ook de handel speelt op al deze vogelwensen in. 'Je moet zelf eens de proef op de som nemen', zegt Lieve Malfait van Vadigran. 'Hang een overjaarse vetbol naast een nieuwe en de vogels kiezen resoluut voor de nieuwe. Laat je koolmezen kiezen tussen pindanoten en een vetbol, dan gaan ze zonder aarzelen voor de energierijke noten. En bijna allemaal laten ze ma?s en tarwe liggen. De enige uitzondering hierop zijn tortelduiven, die je daarom vooral in de buurt van kippenrennen aantreft.' Op basis van deze observaties wordt het productengamma jaar na jaar aangepast. Dit jaar kwamen zo vetbollen met extra insecten, vruchten en rozijnen, maar ook met een coating van gierst en nigerzaad op de markt.

Help tellen

Als vogels weten dat ze elke dag gevoerd worden, zullen ze gegarandeerd vaste tuingasten worden. Soms al na enkele dagen. Begin daarom nu nog met voeren, zodat u volgende week al kan deelnemen aan de tuinvogeltelling van Natuurpunt.

Meer dan een halfuurtje hoeft u niet te tellen. Noteer per soort het grootste aantal dat u op hetzelfde moment telde op of nabij de voederplaats. Een voorbeeld: op 3 februari ziet u op 9.34 uur drie koolmezen op de plank, om 9.58 uur vier op de plank en 1 aan de vetbol, om 10 uur geen en om 10.13 uur vier. In dat geval vult u op het formulier naast koolmees het getal vijf in.

Afbeeldingen van de meest voorkomende tuinvogels en een formulier om de gegevens door te sturen, vindt u op de site van Natuurpunt vzw en in een folder die u op het secretariaat kan opvragen. Vorig jaar namen ongeveer 7.300 tuinliefhebbers deel aan de tuinvogeltelling.
Recept voor vetbollen

Vetbollen die in dierenwinkels en tuincentra verkocht worden, zijn gemaakt van hoogwaardige grondstoffen en vallen dan ook in de smaak van de vogels. Niets belet u echter om zelf vetbollen te maken. Wij baseerden ons op het recept dat Natuurpunt geeft op zijn site.
Smelt 0,5 kg ongezouten rundvet op een matig warm vuur. Zorg dat het niet te heet is.

Voeg er al roerend een mengsel van ca. 120 g gebroken hennepzaad en 50 g zonnebloempitten aan toe. Voeg eventueel het voer van je favoriete vogels toe (zie voedingswijzer hierboven).

Giet de warme brij in een vorm (een blikje, melkkarton, theeglas, halve kokosnoot...) en leg er, voordat de brij stolt, een stevige katoenen draad in die er ruim bovenuit steekt.

Zodra de massa hard is geworden, kunnen de bollen aan de draad worden opgehangen.

Soms is de vetbol moeilijk uit de vorm los te krijgen. Hou een glas of blik even in heet water, de vetbol komt dan gemakkelijk los. Een melkkarton kan rondom worden afgescheurd. Als u kiest voor een blijvende verpakking en een touwtje vastmaakt aan het potje zelf, geeft dat minder kans op uitscheuren of loskomen.