Kuifduif slaat alarm met vleugelveer

De Australische kuifduif (Ocyphaps lophotes) wordt ook in volières in Nederland gehouden. Duiven staan bij biologen bekend om het fluitende geluid dat ze met hun vleugels maken tijdens het opvliegen en neerstrijken.

De kuifduif maakt bij wegvluchten echter een ander geluid dan bij rustig wegvliegen. Het alarmgeluid is harder en hoger. Het dier produceert het geluid met een speciaal gevormde slagpen in zijn vleugel, de twee na buitenste. Het alarmgeluid klinkt als een metalen veer die losschiet en natrilt, gevolgd door een korte klap.

De Australische biologen vergeleken de fluitgeluiden van gealarmeerde en niet-gealarmeerde duiven bij het opstijgen en dalen. Ze maakten er opnamen van, waarna ze nieuwe fragmenten maakten door de amplitude en frequentie van de opnamen te manipuleren. Het geluid van een paniekerige duif die vlucht voor een roofdier, klinkt luider, sneller en hoger. Dat komt voornamelijk doordat de dieren sneller, steiler en met een hogere vleugelklapfrequentie opstijgen.

Wanneer nietsvermoedende duiven een stukje alarmerend duivengefluit te horen kregen, vloog 70 procent op, terwijl ze bij een normaal duivenopstijggefluit rustig bleven zitten. Ook een stukje alarmerend geluid dat was versleuteld tot gewoon geluid verstoorde de dieren niet.

Volgens de onderzoekers is het alarmgeluid geen onbewust effect van het opvliegen. De duiven produceren het geluid namelijk met een veer met een aangepaste vorm die geen rol meer speelt bij het vliegen. De duif maakt de klap door contact tussen veren aan de boven- of onderkant van de vleugel. Omdat het geluid direct gerelateerd is aan de kracht waarmee de duif opvliegt, is het geluid een krachtige indicator van de mate van gevaar. Hoe dichterbij en gevaarlijker de vijand, des te harder en hoger het fluitgeluid, en des te meer duiven in het experiment geprikkeld werden om het hazenpad te kiezen.